Tüp Mide Ameliyatı Sonrası Yasaklar Nelerdir?
Tüp Mide Ameliyatı Sonrası Yasaklar Nelerdir, Tüp mide (Sleeve Gastrektomi) ameliyatları mide hacmini daraltmak için midenin yaklaşık dörtte üçünün çıkartıldığı bir ameliyattır. Geriye kalan mide hacminiz 100 ml. kadar olup (1 çay bardağı) kabaca şekli tüp biçimindedir.
Bu ameliyat esas olarak mide hacmini azaltmak yoluyla alınan gıda miktarını düşürür. Ayrıca midenin çıkartılan kısmından salgılanan Ghrelin adı verilen hormon nedeniyle de iştah kontrolü ve doyma hissi üzerinde çok etkili bir operasyondur.
Ameliyattan sonrası yaklaşık altı hafta uygulanacak özel beslenme programı yeniden yapılandırılan sindirim sisteminizin gıdalara alıştırma dönemi olup bu süre tamamlandıktan sonra sizin için yeniden ve size özel doğru beslenme planı diyetisyeniniz tarafından oluşturulup uygulanması sağlanacaktır. Bunlar yapıldığı takdirde iyileşme hızınız maksimuma çıkar ve gereksiz komplikasyonlar minumuma düşecektir.
İlk Bilgiler ve Kurallar
Size yapılan ameliyat tek başına obezite probleminizi çözmeye yetmeyecektir. Öncelikle sizin bu ameliyatın temel fonksiyonunu anlamanız ve bu doğrultuda yeme düzeninizi ve günlük yaşam alışkanlıklarınızı değiştirmeniz gerektiğini bilmeniz şarttır.
Mide küçültme ameliyatı ile midenizin hacmi küçültülmek suretiyle mideden beyne giden“doygunluk” sinyallerinin daha erken oluşması amaçlanmaktadır. Bu ameliyat sizin eskisine göre daha az yiyerek daha erken doygunluk hissine ulaşmanızı sağlar. Bu ameliyatın yapılmış olması canınız ne zaman isterse ve ne isterseniz yiyebilirsiniz demek değildir.
NASIL YİYECEKSİNİZ
Bu ameliyattan sonra geriye kalan midenin çalışma mekanizması anlamak için midenizi bir huni gibi düşünün. Huniye su koyulursa hızlıca akar geçer; zeytinyağı koyulursa suya göre daha yavaş akar; un koyulursa akış yavaşlar ve bazen durur. Mide de ameliyat sonrası aynen bir huni gibi çalışmaktadır. Sıvılar çok rahat geçerken yumuşak kıvamlılar daha yavaş geçmekte, katı gıdalar ise ancak sindirildikten sonra yani kıvamı yumuşadıktan sonra geçebilmektedir. Bu süre içerisinde siz doygunluk hissini alır ve daha fazla yiyemez duruma gelirsiniz. O sebeple yüksek kalorili sıvılar mideden hızlıca geçerler ve mide kısa sürede yeniden boşalır. Şeker içeren sıvıların tüketimine dikkat edilmelidir. Hatta tüketilmemelidir.
Sık ve az yeme düzeni oluşturun:
Aç kalmamalısınız. Yemek yeme zamanınız, yeriniz ve şekliniz iyileşme sürecinde bire bir etkilidir. Koşuşturma halinde şuursuz yeme eyleminizi ( TV karşısında, bilgisayar karşısında, kitap okurken) bırakın. Bu alışkanlıklar bırakılırsa radikal çözümler üretilip uzun süreli başarı yakalanmış olur.
Yediğiniz her öğün protein içermelidir:
Günlük protein alımınız 60-80 gr. Protein/gün olmalıdır. Tükettiğiniz bir öğünün yarısı protein olmalıdır. Protein saçınızdan tutunda, kas ve organlara kadar bütün organlarınızın kendilerini onarması için gereklidir.
Yavaş yemek yemelisiniz:
Yemek yemenin en önemli kısmı lezzetini alıp, keyfine varmanızdır. Yemeğinizi yemeden önce gerçekten ne kadar yemeğe ihtiyacınız var bunu tespit etmelisiniz. Bunun içinde farkındalığınızı mide ve açlık duygunuza yönlendirin. Aynı zamanda tabağınıza bakarak ne miktar yiyecek tüketeceğinize karar verip sonra yemek yemelisiniz.
Çiğneme:
Ağzınıza aldığınız lokmanızı yutmadan önce ne kadar çok çiğnerseniz o kadar çok tatmin olursunuz. İyi çiğnenen yiyecekler mide tabanına rahatlıkla inip oturacağı için çok fazla doygunluk sağlarsınız. Lokmalarınızı hızlı iyi çiğnemeden yutarsanız mide bulantınız ve sonuçta kusma ile sonlanan bir durum yaşarsınız. Özellikle kırmızı etler çok iyi çiğnenmelidir. Kırmızı et yemekleri piştikten sonra hemen tüketilmeli kalan yemek tekrar tekrar ısıtılıp yenmemelidir. Isıtılan yemeğin sindirimi zorlaşır.
Şeker ve tatlılardan uzak durun:
Özellikle boş mideye yediğiniz tatlı ve şekerli gıdalar kendinizi kötü hissetmenize sebep olur. Üstelik bu tip gıdaların boş kalori kaynağı olduğunu hesaplarsak sizi daha da acıktırır ve kilo kaybınızı engeller. Hatta fazla tüketirseniz kilo alırsınız.
Aynı Anda Yemek Yiyip Su İçmeyin:
Amaç aldığınız katı gıdanın su ile yumuşamasını önlemektir. Katı bir madde üzerine su eklerseniz yumuşar. Unutmayın ki yumuşak bir maddenin huniden aşağıya geçişi kolaydır. Bu nedenle sadece yemek sırasında değil yemekten en az 15 dk öncesinden itibaren su içmenizi istemiyoruz. Böylece yemeğe başladığınızda midenin boş olmasını sağlamış oluruz. Eğer su içerek midenizdeki gıdayı yumuşatırsanız huniden daha çabuk boşalacaktır ve siz daha erken açlık hissedeceksinizdir. Elbette sadece su değil meyve suları ya da içkiler de aynı etkiyi yapar. Aynı şekilde yemekten sonra en az 2 saat su ve sıvı gıdalar içmemelisiniz. Tekrar edelim: mideniz ne kadar geç boşalırsa o kadar geç acıkırsınız!
Her Zaman Kalorisi Yüksek Sıvılardan Uzak Durun:
Yemek dışı yukarıda bahsedilen zamanlarda elbette su içmelisiniz. Ancak bu sıvıların mutlaka kalorisiz ya da düşük kalorili olması gerekir. Sıvı haldeki gıdaların emilmesi çok kolaydır: elbette sıvı içerisindeki kalori de aynı şekilde çabucak emilir. Sıvılar mideden rahatça geçer ve siz kısa süreli bir dolgunluk hissinin ardından tekrar açlık hissedersiniz. Ancak aldığınız kalori yüksek olduğunda kilo vermeniz yavaşlar ve hatta durabilir.
Çerez Ve Abur Cubur Gıdalardan Uzak Durun:
Cips gibi gıdalar her ne kadar katı görünseler de hemen tamamında esas madde nişasta olduğundan ve nişastayı parçalayan enzim tükürükte bol miktarda bulunduğundan bunlar çok kısa sürede erir ve emilebilir hale gelirler. Elbette mideden boşalmaları da bir o kadar kolaylaşır. Kuru yemişler de yoğun bitkisel yağlar içerdiklerinden yüksek kaloriye sahiptirler.
Yumuşak Kıvamlı Ya da Sıvı Gıdalardansa Katı Gıdaları Tercih Edin:
Ameliyattan sonraki ilk iki hafta hariç mümkün olduğunca katı gıdalar yemelisiniz. Ne kadar katı yerseniz mide o kadar geç boşalır.
Beslenme
Cerrahi tedavinin başarısı sadece düşük kalorili diyete bağlı değildir. Midenizin küçültülmüş olması sizin daha az gıdayla daha erken doygunluk hissine ulaşmanıza ve dolayısıyla daha az yemenize neden olur. Ancak başarılı kilo vermenin yolu bunların yanı sıra sağlıklı ve besleyici gıdalar almanızdan geçmektedir.
Ameliyat sonrası tekrar sıkı bir diyet programı uygulamanız gerekmeyecektir. Ancak yediklerinize mutlaka çok dikkat etmeniz gerekecektir. Çünkü yediğiniz miktar azalacaktır ve siz bu azalmış gıdalarla hayatınızı sürdürmek zorunda kalacaksınız. Yani yedikleriniz az ama sizin sağlığınızı koruyacak içerik ve kalitede olmak zorundadır.
Düşük yağ ve karbonhidratlı ancak mineral ve vitaminlerden zengin yüksek proteinli bir beslenme sağlıklı kalmanız ve başarılı bir biçimde kilo vermeniz için şarttır. Aldığınız kalorinin %70’inin protein kaynaklı olması gerekmektedir. Günlük olarak en az 60-70 g protein alınmalıdır. Proteinin düşmesi kas kütlenizin azalmasına (ki siz bunu halsizlik, çabuk yorulma olarak hissedersiniz), saç dökülmesine, yara iyileşmesinde gecikmeye ve en önemlisi savunma mekanizmaların zayıflamasına (enfeksiyon riskinde artmaya) yol açar.
Mide küçültme ameliyatı geçirmiş bir hasta iseniz yemeğe mutlaka öncelikle protein içeren gıdalarla başlamalı, sonra sebze ve meyveleri yemelisiniz. Başlangıçta protein yemekle ki zaten az bir miktar yiyebileceksiniz, hem mide dolgunluğunu sağlayarak uzun sürecek doyma hissine ulaşacaksınız hem de vücudunuzun ihtiyacı olan proteinleri alabilmiş olacaksınız. Böylece her öğünde yediklerinizin en az yarısının (20-30 g) protein olmasını sağlamış olursunuz. Tahıl ürünleri (ekmek, kurabiye vs) ve yağlar sizin için en az beslenme değerine sahip gıdalardır ve beslenme üçgeninde en sonda ve en düşük miktarlarda yer alırlar.
Bir diğer önemli nokta açken market alışverişine gitmemenizdir. Eğer alışveriş planlıyorsanız mutlaka kahvaltıdan ya da yemekten sonra gitmenizi öneririm. Böylece sadece ihtiyacınıza odaklı alışveriş yapacak, gereksiz abur cubur gıdaları görmediğiniz için almayacaksınız.
Protein
Protein insan vücudunun temel yapı taşlarının başında gelen bir maddedir. Normal olarak bir insanın günde en az 60-75 mg protein alması gerekir. Morbid obezite ameliyatı geçiren hastaların aldıkları gıda miktarı azaldığından eğer eskisi gibi beslenmeye devam ederlerse, aldıkları protein miktarı da azalır. Bunun yol açabileceği sorunlardan yukarıda bahsetmiştik. Uzun dönemde kalp, akciğer, böbrek ve en önemlisi enfeksiyonlara karşı bizi koruyan immün sistemde ciddi sorunlar ortaya çıkar.
Şekerler/Karbonhidratlar
Basit karbonhidratlardan yani beyaz şeker ve nişastadan uzak durun (Özellikle de sıvı ya da yarı katı şekildeyse). Örneğin şekerli çay içmeyin, muhallebi gibi süt ürünleriyle kek, pasta ve makarna gibi unlu ve nişastalı gıdaları yemeyin. Bunlar sadece kilo aldırmaz aynı zamanda Dumping sendromuna (Yemek sonrası baş dönmesi, halsizlik, karın ağrısı vb şikayetler) yol açarlar.
Basit karbonhidratlar yerine kompleks olanları tercih edin. Bunlar corn flakes gibi kahvaltılıklar, patates, tam tahıl unundan yapılmış kekler, meyveler, sebzeler ve özellikle de baklagillerdir. Yine de bunlar diyetinizin % 20’sini geçmemelidir.
Yağlar
Yüksek miktarda yağ içeren gıdalar aynen şekerler gibi kilo alımına yol açarlar. Yüksek kalori
içermelerine karşın besin değerleri düşüktür. Bu nedenle,
- “Fast food” tipi beslenmeden uzak durun,
- Yağ oranı düşük süt ve peynir kullanın,
- Tatlılardan (baklava, muhallebi, profiterol gibi) uzak durun,
- Yağsız et ve et ürünleri kullanın (sosis, sucuk, pastırma oldukça yağlı ürünlerdir),
- Tereyağı, margarin, mayonez ve kremayı asla kullanmayın,
- Cips gibi abur cubur gıdaları elinize dahi almayın.
Sıvılar
Vücuttaki sıvı miktarının yani hidrasyonun yeterli düzeyde olması metabolizma için çok önemlidir. Her gün 2 litre kadar sıvı alınması gereklidir. Eğer kendinizi halsiz ya da yorgun hissediyorsanız idrar renginiz koyu ve ağır kokuyorsa, ağzınız kuruyorsa ve susuzluk hissediyorsanız yetersiz sıvı alıyorsunuz demektir.. Yemekten 15 dakika öncesinden 2 saat sonrasına kadar su/sıvı içmemelisiniz. Bu süre içerisinde sıvı tüketimi mide boşalmasını hızlandırır.
Önerdiğimiz sıvılar ise şunlardır:
- Çay, kafeinsiz kahve (şekersiz),
- Şekersiz meyve suları,
- Sulandırılarak içilen meyve tozları (şekersiz olmalı),
- Gazı çıkarılmış maden suyu,
- Su.
Yüksek proteinli, yağsız ve şekersiz diyet alan bir kişide yağların yıkımıyla enerji sağlanır. Bu duruma ketoz (yağdan şeker elde edilmesi) denir. Bu işlemin en önemli özelliği yüksek miktarda yan ürün ortaya çıkmasıdır ki bu atıklar böbrekler yoluyla temizlenir. Eğer sıvı almazsanız böbreklerin yükü artar, bu zararlı atıklara daha yüksek oranda maruz kalır.
Alınmaması gereken sıvı/katı gıdalar:
- Puding
- Dondurma
- Tatlandırılmış, meyveli yoğurtlar
- Şekerlemeler
- Hazır va da evde sıkılmış meyve suları
- Kurabiyeler
- Şeker/çikolata kaplı corn flakesler
- Spor içecekleri
- Kekler, pastalar
- Jöleler
- Limonata
- Buzlu çaylar (ice tea)
- Kola
- Gazoz
- Bal, pekmez
- Beyaz şeker
- Reçeller
- Şekerli sakızlar
- Çikolata
- Gofret
- Alkollü içecekler.
Lifli Gıdalar Ve Kabızlık
Gıda alımının azalması, beraberinde lifli gıda ve sıvı alımında azalmayla birlikte kabızlığı tetikler.
Bu nedenle mutlaka bol sıvı almalısınız. Bol bol egzersiz, yürüyüş yapmalısınız (egzersiz bağırsakları harekete geçirir). Elma gibi meyvelerden günde bir tane yemelisiniz. Yulaf ezmesi kabızlığa çok iyi gelir, kabız kalmamak için kahvaltıda bir küçük porsiyon alabilirsiniz. Lifli tüm gıdaları çok iyi çiğnemelisiniz. İyi çiğnenmeden alınan lifli gıdalar mide çıkışında birikerek mide boşalma sorunu yaratabilir.
Alkol
Alkol yüksek kalori verir ve idrar miktarını arttırarak vücut sıvısının azalmasına (dehidratasyona) yol açabilir. Ayrıca normal mideleri olanlara göre aynı miktar alkolle daha yüksek kan seviyesine ulaşılır ki bu daha çabuk etkilenmenize yol açar. Bu nedenle mide küçültmesi yapılan kişilerin daha az ve daha dikkatli alkollü içecek kullanması gerekmektedir. Asla iki kadehten fazla şarap içmeyin ve bu miktarı haftada birden daha sık almayın.
Sigara
Ameliyattan önce en az 3 hafta ve sonra 3 ay boyunca sigara içmemelisiniz. Sigara sadece akciğer fonksiyonlarını değil aynı zamanda yara iyileşmesini de bozar. Ayrıca asit salgısını arttırarak midede ve on iki parmak bağırsağında ülser gelişmesine yol açabilir.
Kahve
Kafein içeren kahve kullanımı idrar miktarını ve barsak hareketlerini arttırır. Ayrıca iştah açıcı etkisi vardır. Bu nedenle ameliyattan sonraki ilk bir iki ay boyunca kahve önermiyoruz. Daha sonraki dönemde ise kafeinsiz kahve içmenizi ve bunu da haftada birkaç kezden daha sık almamanızı tavsiye ederiz.
Vitamin Ve Mineral Desteği
Ameliyat sonrası dengeli beslenmenin yanı sıra multivitamin ve mineral desteği gerekli olabilir. Bu amaçla doktorunuza danışabilirsiniz.
Egzersiz
Kas kitlenizi korumak ve metabolizmanızı hızlandırmak için mutlaka ameliyattan 1 ay sonra egzersize başlamalısınız.
AMELİYAT SONRASI UYULMASI GEREKEN KURALLAR
- Yavaş yemek yiyiniz; yiyeceklerinizi yutmadan önce en az 15-20 kez çiğneyiniz.
- Doygunluk ve dolgunluk hissettiğinizde yeme işlemini durdurunuz.
- Göğüs kemiğinin üst kısmında ve sol omuz başında ağrı hissettiğinizde yemeyi sonlandırınız.
- Katı ve sıvı gıdaları aynı anda yemeyiniz. Yemeklerden 30 dakika önce sıvı alımını sonlandırınız ve yemeklerden 30 dakika sonra sıvı almaya başlamalısınız.
- Günlük su tüketiminiz 1,5- 2 Litre arasında olmalıdır.
- Günde 4-6 öğün olacak şekilde beslenmenizi planlamalısınız.
- Yemeklerinizde zeytinyağı dışındaki yağları kullanmayınız.
- Proteinli gıdaları öncelikle tüketmelisiniz.
- Yüksek oranda şeker ihtiva eden gıdaları tüketmeyiniz. Bu gıdalar kilo vermenizi engelleyeceği gibi kilo almanıza da sebep olmaktadır.
- Mide hacminizin alabileceğinden fazla gıda almanız sizde reflü oluşumunu tetikleyecektir.
- Yüksek yağ içeren gıdalardan, kızartmalardan ve soslardan uzak durmalısınız.
- Gazlı içecekler tüketmeyiniz.
- Lifli gıdalardan ilk 1 ayda ( beyaz tavuk eti, meyva kabukları, kereviz sapı vs. ) uzak durunuz.
- Günlük et, tavuk, balık, peynir tüketiminiz en az 60 -80gr. (1 adet iri yumurta büyüklüğünde ) olmalıdır.
- Alkol alımına dikkat etmelisiniz çünkü alkol çok yüksek oranda kalori içermektedir.
- Fiziksel aktiviteniz ilk 1,5 ay 30 dak. Yürüyüş olmalıdır. 1,5 aydan sonra süre uzatılarak yürüyüş ve yüzme olarak devam ediniz. Fiziksel aktiviteyi düzenli yapmanız fazla kilolarınızı verirken gereksiz sarkmalarınızı engelleyecektir.
- Vitamin ve mineral alımınız gerekebilir. Doktorunuzdan yardım alınız. Bununla birlikte en iyi vitamin ve mineral kaynağı sağlıklı ve dengeli beslenmedir.
- Sigara ameliyattan sonra 3 ay boyunca içilmemelidir.
- Saç dökülmesi yaşamamanız için protein alımınıza azami dikkat göstermelisiniz.
- Günlük su tüketiminiz 2 litreden daha az almamalıdır. Su almazsanız kilo verme hızınızın düşeceği gibi böbrek yükünüz de artar.
- Doktorunuzun önermiş olduğu rutin kontrollerinizi aksatmayınız. Kontroller ameliyat sonrası 10. gün, 2. ay, 6. ay ve 1 yıl sonrasındadır.
İletişim İçin Bize Whatsapp‘tan Yazabilirsiniz.