Vücut Kitle İndeksi Nedir?

Vücut Kitle İndeksi (VKİ); Dünya Sağlık Örgütü tarafından tanımlanan ve hastaları boy ve kilolarına göre tasnif ederek risk değerlendirmesi amacıyla sınıflandırmasına dayanan bir hesaplamadır. Obez hastalara uygun tedavi yöntemini belirlemek amacıyla kullanılan temel değerdir. Her ne kadar bazı eksiklikleri olsa da henüz bu kriterin yerine geçecek bir sınıflama yöntemi oluşturulamamıştır. En büyük eksikliği kas kitlesi ve yağ kitlesini ayırma konusunda bilgi vermemesidir. Bu nedenle VKİ tek başına bir değerlendirme yöntemi olarak kullanılamaz. VKİ arttıkça kilo artışına bağlı olan yandaş hastalıkların arttığı gösterilmiştir. Bu yüzden VKİ nin normal değerlerin üzerinde olması Hipertansiyon, Diyabet, Uyku apne sendromu, KOAH, Hiperkolesterolemi, Kalp hastalıları ve bazı kanserlerin sıklığının artması konusunda bir uyarıcıdır. Risk belirleme açısından kullanışlı bir değerlendirmedir. Bu yüzden obezitenin tedavisinde temel tedavi yöntem belirleyicisi ve tedavi sürecininin takibi amacıyla kullanılır.

Vücut Kitle İndeksi Nasıl Hesaplanır?

VKİ ni hesaplarken kullanılan iki temel parametre vücut ağırlığı ve kişinin boyudur.

• Öncelikle kişinin kilosu ölçülür ve kilogram cinsinde kaydedilir.
• Sonra hastanın boyu ölçülür ve metre cinsinden kaydedilir.

Sonrasında aşağıdaki formüle göre hesaplanır.

Kişinin kilosu bölümün üst kısmına yazılır. Bölümün alt kısmında da kişinin boyu metre cinsine çevrilerek karesi alınır. Kilo boyun metre cinsinden karesine bölünür ve çıkan değer kişinin vücut kitle indeksidir.

Örnek verecek olursak;  150 cm boyunda ve 90 kg olan bir kişini VKİ i 40 dır.

VKI:           90 kg / 1.5 m x 1,5 m

90 kg / 2,25 m² = 40 kg/ m²

Vücut kitle indeksinizi aşağıdaki hesaplayıcıdan da rahatça hesaplayabilirsiniz.

Vücut Kitle İndeksinizi Ölçün

VKI Hesaplama

Tedavi seçenekleriniz kilonuza bağlıdır. Bu basit aracı kullanarak BMI’nizi
hesaplayabilirsiniz:

Metric

Hesapla

VKI’niz: __

VKI > 18.5
ZAYIF

18.5 – 24.9
SAĞLIKLI

25 – 29.9
KİLOLU

30 < VKI
OBEZ

VKI’siniz 30’un üzerinde ise ön muayene için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

VKİ’ne Göre Sınıflama; 

VKİ tek başına kişinin sağlık durumunu değerlendirmek amacıyla kullanılamaz. Risk değerlendirmesi konusunda yardımcıdır. Aşırı kilolu veya obez olmak, kalp hastalığı, diyabet, yüksek tansiyon, uyku apnesi ve diğer birçok sağlık sorununun riskini artırabilir. VKİ nin yüksek olması, obezite ile ilişkili hastalıkların artmış ri,skini gösterirken, VKİ nin normal olması da kişinin sağlıklı olduğu anlamına gelmez.

Yaş aralıklarına göre normal VKİ değeri de farklılık gösterir.

• 19-24 yaş aralığı: 19-24 VKİ
• 25-34 yaş aralığı: 20-25 VKİ
• 45-54 yaş aralığı: 22-27 VKİ
• 55-64 yaş aralığı: 23-28 VKİ
• 65 yaş ve üzeri:    24-29 VKİ   normal değer olarak kabul edilebilir.

Çocuklarda VKİ:

Çocuklarda da VKİ hesaplaması aynı şekilde yapılır. Ancak hesaplanan değerlerin normal, yüksek ya da düşük olmasını belirleyen rakamsal değerler erişkinlerdeki gibi değildir. Çocukların yaşına, ayına göre oluşturulmuş olan gelişimsel durumunu gösteren percentil değerlerine göre normal sınırlar oluşturulur.

Obez Hastalar İçin Tedavi Ve Takip Planı Oluşturulurken VKİ Dışında Hangi Kriterler Kullanılır?

Vücut kitle indeksinin yanında bel ve kalça oranının da değerlendirmede bir ölçüt olarak kullanılır. Bu ölçümler yağ ve kas kitlesi açısından daha duyarlı bilgiler verebilir. Dünya Sağlık Örgütü, kadın ve erkeklerde bel / kalça oranının hangi aralıklarda olduğuna dair değerlendirmesine göre;

• Kadınlarda bel/kalça oranı 0.85’ten,
• Erkeklerde ise 1.0’den daha fazla ise

bu durum, android tipi obezite ile ilişkilendirilir.  Bel çevresi yağ birikimi daha çok erkeklerde görülür ve ‘’elma vücut’’ olarak adlandırılır. Kalça çevresi yağlanma ise daha çok kadınlarda görülür ve ‘’ armut vücut olarak adlandırılı.

Bu oranları normalden yüksek olan hastalarda da yine Obezite ile ilişkili hastalıkların riski artmıştır.

Ayrıca;

• Yağ dağılımı ölçümü; yağ birikiminin vücudun hangi  hangi bölgelerinde yoğunlaştığını değerlendirmek amacıyla ölçülür. Eğer yağ birikimi karın bölgesinde bacak ve kalçalara göre daha fazla ise, obezite ve yandaş hastalıkları ile ilgili risk daha yüksektir.
• Yaş ve cinsiyet, değerlendirmede kullanılan bir diğer kriterdir.  Kişinin yaşı ilerledikçe kas kütlesinin oranı azalırken yağ kütlesi artar.
• Kalıtsal etkenler, bazı kişiler nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte ailevi olarak vücutlarının belli kısımlarında yağ birikimine daha müsaittirler. Bu da değerlendirmede kullanılan kriterlerden biridir.

Bütün bu değerlendirmeler sonucunda, kişinin obezite ve obezite ile ilişkili hastalıklara eğilimini tesbit edebiliriz..

Vücut Kitle İndeksinin Düşük Olması Ne Gibi Sorunlara Yol Açar?

Vücut kitlesinin düşük olması yani zayıflıkta bazı problemlere yol açama potansiyeli taşır. Bu kişilerde;

• Kalp-damar hastalıkları
• Vücut için gerekli olan vitamin protein veya esansiyel elementlerin eksiklikleri
• Ciltte kurumalar ve sivilceler
• Saçlarda dökülmeler
• Zayıflamış bağışıklık sistemi nedeniyle sık sık ortaya çıkan enfeksiyonlar
• Kısırlık
• Adet düzensizlikleri
• Kemik erimeleri
• Depresyon

riski artmış olarak bulunmuştur.

VKİ nin yüksek olması gibi düşük olması da ciddi problemlerle seyretmektedir. Toplumdaki sıklığı açısından değerlendirildiğinde VKİ değeri yüksek olan hastalar VKİ düşük olanlardan çok daha fazladır. Fazla kilo ve kalori nedeniyle ölenlerin sayıları açlıktan ve savaşlardan dolayı ölenlerden daha fazladır. Obezite ve ilişkili hastalıklar günümüzde en ciddi sağlık sorunlarının başlarında gelmektedir ve bir çok hastalık üzerinden ölümle sonuçlanabilecek problemlere neden olmaktadır. Dolayısıyla çözülmesi gereken bir hastalık grubu olarak hala sorun oluşturmaya devam etmektedir.