Hemoroid (Basur) Nedir?
Anüsün çıkış kısmında oluşan damar genişlemeleridir. Halk arasında Basür veya Mayasıl olarak bilinir. Anüsün iç kısmında ya da dışında oluşabilir ve buna göre iç (internal) veya dış (eksternal) hemoroid olarak adlandırılır. İç hemoroidlerde genişlemiş damarlar yumakları dışarıya doğru çıkabilirler. Bu duruma görede 1. dereceden 4. dereceye kadar sınıflandırılırlar. Özellikle kış aylarında ve mevsim geçişlerinde barsak hareketlerindeki değişmelere bağlı olarak hemoroid hastalığının şikayetlerinde artmalar görülebilir.
Toplumdaki 4 yetişkin bireyin birinde hemoroid mevcuttur. Kadınlarda erkeklerden daha sık görülür. Yaygın ve şikayetlerin olduğu aktif dönemlerde oldukça rahatsız edici ve günlük aktiviteleri etkileyebilen bir hastalıktır. Genellikle belirti vermez. Sadece kaşıntı ve ara ara olan kanamalarla seyreder. Ancak hemoroid damarlarının genişlediği, ödemler nedeniyle şiştiği veya içerisinde kan pıhtısı oluştuğu zamanlarda şiddetli ağrı yapar. Hasta büyük abdest yapmaktan korkar çünkü şikayetleri dışkılamakla artar. Bu da kabızlığa yol açar. Aslında kabızlık hemoroidin en önemli sebeplerindendir. Ağrı, kabızlık ve kanamanın olduğu aktif dönemlerdeki kabız olma hali de hastayı bir kısır döngü içerisine sokar ve kabızlık nedeniyle şikayetler daha da şiddetlenir.
Hemoroidin Belirtileri Nelerdir?
Hemoroidin türüne ve derecesine göre farklılık gösterir.
Dış Hemoroidi olanlarda;
- Anüs etrafında oluşan kaşıntı
- Anüs etrafında ağrılı şişlik
- Anüs bölgesinde oturmakla artan ağrı
- Dışkılama esnasında kan görülebilir.
Bu beliritler genelllikle birkaç gün içerisinde kendiliğinden kaybolur.
İç Hemoroidi olanlarda;
Belirtiler dış hemoroide göre daha azdır..
- Dışkılama esnasında kanama
- Genişlemiş hemoroid damarlarının makattan dışarıya çıkması olabilir.
Dışarıya sarkma hastalığın derecesinin ilerlediğini gösterir. Dışarıya sarkmayan iç hemoroidler genellikle ağrı yapmazlar. İç hemoroidler barsaktaki diğer hastalıklarla karışabilirler.
Hemoroidin Sebepleri Nelerdir, Neden Oluşur?
Genel olarak karın içi basıncı arttıran tüm faktörler hemoroide neden olabilirler. Karın içerisinde oluşan kronik basınç artışları makattaki bölgesel kan akışını azaltarak anüs bölgesindeki kirli kan akışını yavaşlatır. Damardaki kan önündeki basıncı aşamayarak normal yolunda kalbe doğru ilerlemekte zorluk çeker ve damarlarda göllenir. Zamanla damarlar genişler ve içerisinde kan pıtıları oluşur. Karın içi basıncı arttıran en önemli sebepte Kronik kabızlıktır. Kabızlık esnasında ıkınmalar ve barsaklarda kalan gayta karın içi basıncı arttırır. Ayrıca gebelik ve doğum anne karnındaki basıncı arttırak kadınlarda sıklıkla hemoroide neden olur. Hemoroidn en sık sebepleri bunlar olmakla birlikte Ayrıca; Kronik kabızlık, Gebelik ve doğum dışında
- Hareketsiz yaşam
- Obezite
- Ata binmek, bisiklet sürmek gibi bazı spoor etkinlikleri
- Alkolizm
- Sürekli oturarak çalışmak zorunda olan meslekler
- Karın içerisinde yerleşen kitleler
- Barsak kanserleri de hemoroide neden olabilir.
Ayrıca tuvalette uzun süre kalmak hemoroid için kolaylaştırıcı bir faktördür.
Nasıl Tanı Konur?
Hemoroid tanısı görsel olarak konulabiilen bir hastalıktır. Şikayetlerle başvuran genç hastalarda anal bölgeye (makat bölgesi) yapılan muayene tanı için yeterli olmaktadır. Ancak 40 yaş üzerinde olan ve kronik kabızlığı olan hastalarda barsak kanserleri veya başka önemli hastalıkların birlikteliğini araştırmak amacıyla kolonoskopi önerilir.
Hastaların birçoğunda muayene olmaktan korktuklarından, çekindiklerinden veya utandıklarından dolayı tanı geç konulmakta bu da hastalığın ilerlemesine neden olmaktadır. Zamanında tedavi edilmeyip ilerleyen hemoroidler ise derecesi arttıkça daha fazla ağrıya ve kanamalara neden olabilir.
Hemoroid Kanamaları Tehlikelimidir?
Eğer hızlı ve çok miktarda kanama oldu ise ve kan değerlerinde ciddi düşmeler oluştu ise tehlikeli olabilir ve kan desteği gerekebilir. Özellikle aspirin veya kumadin gibi kan sulandırıcı ilaç kullananlarda ve yaşlı hastalarda kanamalar daha şiddetli olabilir.
Dönem dönem olan dışkılama esnasında gerçekleşen sadece tuvalet kağıdında boyanma yapacak tarzdaki hafif kanamalar, uzun dönemde anemiye (kann eksikliği) neden olabilir ve demir ilaçları ile takviye gerekebilir.uzun süren hafif süren kanamlar sonucu kansızlık gelişebilmektedir.
Hemoroid (Basur)Tedavisi :
Eğer hasta da Hemoroid varsa tedavisi temelde cerrahi yöntemlerle olur. Bazen hemoroid pakelerinin ( hemoroid memeleri) ödemli iltihaplı olup şiştiği zamanlarda şiddetli ağrılar ve kanamalar olabilir. Ya da hemoroid pakesi içerisinde pıhtı oluşabilir. Bu durumlarda ilaçlarla, sıcak su banyolarıyla hastalara destek tedavisi verilebilir. Ancak bu yötemler tedavi edici değildir hemoroidin ödemlenmesini ve o dönemdeki atağının etkisini azalmak içindir.
Hemoroid Kendiliğinden Geçermi ?
Hemoroid bir kez oluştu ise kendiliğinden geçmez. Ancak beslenme ve dışkılama alışkanlıklarını düzenleyebilen kişilerde hemoroidin atak periyotları uzayabilir uzun yıllar sorun çıkarmayabilir.
- Barsak fonksiyonlarının ve altta yatılan kabızlığın düzeltilmesi.
- Bant Ligasyonu
- Klasik Cerrahi yöntemle tedavi
- Laser tedavisi
- Doppler Ultrasonografik Hemoroidal Arter ligasyonu
- Longo denilen cihazla cerrahi tedavi
Hastalığın derecesine göre kullanılan tedavi yöntemleridir.
Hemoroid oluşumunda yaşam biçimi yeme ve dışkılama alışkanlıkları çok önemli rol oynar. Hemoroid oluşumunu önlemek için öncelikle doğru beslenme ve dışkılamanın öğrenilmesi gerekir.
Hemoroid Oluşumundan Korunmak Için Ne Yapmalı?
- Beslenme tarzı kabızlığı engelleyen tarzda olmalı, Bol sıvı tüketilmeli ve lifli gıdalara ağırlık verilmeli.
- Kırmızı et ve unlu mamüller, pilav makarna gibi bol karbanhidratlı besin tüketimi azaltılmalıdır.
- Tuvalette uzun süre kalınmamalıdır.
- Dışkılama ertelenmemeli dışkılama ihtiyacı olduğunda tuvalete gidilmelidir.
- Dış hemoroid uzun süre oturmakla ilgilidir ve uzun süre oturmaktan kaçnınılmalıdır.
Günlük yapılan hafif sporlar ve yaşam biçiminde yapılan değişiklikler ile hemoroidden korunmak veya etkisini azaltmak mümkün olacaktır.