Memenin Kanser Dışı Hastalıkları : Meme süt üretmek için oluşmuş bir organdır. Meme dokusu bu amaç için üç farklı yapıyı birleştirir. Bu yapılar;
1) Süt üreten bezler (alveol),
2) Sütü meme başına taşıyan kanallar (ductus),
3) Bu yapıları destekleyen bağ dokusudur.
Kadınlarda adet dönemi başladığında rahim gibi memelerde (süt bezleri) gebelik için hazırlanır. Bu hazırlığı sağlayan temel hormonlar, östrojen ve progesteron hormonudur. Bu hormonların etkisiyle süt üreten hücrelerin sayısı artar. Adet döneminin sonuna doğru sayısı çok fazlalaşır. Adetin bitimine yakın memede oluşan gerginlik hissini oluşturan bu hücre sayısı artışıdır.
Eğer gebelik gerçekleşmezse; bu süt üreten hücrelerin bir kısmı yıkıma uğrar. Rahimde bu adet kanaması şeklinde olup dışarı akarken, memede artık ihtiyaç kalmayan bu süt hücreleri, yıkım ve vücuttan uzaklaştırma ile görevli hücreler tarafından ortamdan uzaklaştırılırlar.
Bu hücrelerin yıkımı bir dizi kimyasal salgı ve bunların neden olduğu kimyasal reaksiyonlar aracılığıyla gerçekleşir. Bu kimyasal süreçte bazı süt bezleri ve süt kanallarında da kontrol dışı hasaralar oluşur. Bu hasarlar tamir edilmeye çalışılır. Ancak; bu iyileşme süreci bazan vücudun iyileştirme biçimlerinden biri olan fibrozis ile sonuçlanır.
Memedeki süt üreten bezler gebelik dışı zamanlarda da süte dönüşmemiş birtakım salgılar yaparlar. Bu az miktardadır duktuslar yani süt kanalları tarafından emilirler. Eğer emilim ile ilgili bir problem oluşursa bu salgıların ortamdan uzaklaştırılamamasına bağlı kistler oluşabilir.
Meme prodüktif yani doğurganlık döneminde aktif menopoz döneminde çalışması sınırlanmış bir organdır. Meme ve rahim içi dokuyu (Endometrium) etkileyen hormonlar temelde aynıdır.
Meme Hastalıkları;
Kadın olmanın dezavantajlı olduğu hastalıkların en başında meme hastalıkları gelir. Her organ ve dokuda olduğu gibi memenin de iyi huylu ve kötü huylu hastalıkları vardır. Meme Kanseri kadınlarda en sık görülen kanser olduğu için ayrı bir başlık altında incelenecektir.
Meme Ağrıları (Mastalj)
Kitle ile ilişkili hastalıklar:
- Fibrokistik Hastalık
- Fibroadenom
- Mastit
- Duktal Ektazi
- Erkeklerde Jinekomasti
- Meme Kanseri
Diğer Nadir Hastalıklar:
- Periduktal Mastit
- Sklerozan Adenozis
- Mondor Hastalığı
Memenin Gelişim Anomalileri:
- Amastia
- Amazia
- Athelia
- Meme Hipoplazisi
- Symmastia
- Polymastia
- Pollytelia
- Aksesuar Aksiller Meme
MEME AĞRILARI (Mastalji, Mastodini):
Meme ağrıları neden oluşur?
Mastalji ya da mastodini, meme dokusunun oluşturduğu ağrılardır. Genellikle iyi huylu kanser dışı sebepler ağrı oluşturmasına rağmen nadiren kanserde ağrılı bir kitle şeklinde ortaya çıkabilir. Ağrılar adet dönemleriyle ilişkili ya da adet döneminden bağımsız olabilir. Bu özellik tanı koymada kolaylık sağlayabilir. Ağrı kitle ile ilişkili olabildiği gibi kitlesel olmayan problemlerde ağrıya neden olabilir.
Sigara, kafein ve stres meme ağrısına neden olabildiği gibi mevcut meme ağrılarını da arttırabilir. Meme ağrıları hafif olabildiği gibi ciddi yaşam kalitesini etkileyecek kadar fazla olacak dereceye varabilir. Ciddi ağrılar fiziksel durumu ve sosyal ilişkileri özellikle aile ve iş ilişkilerini etkileyecek kadar şiddetli olabilir. Cinsel hayat bundan olumsuz etkilenebilir.
Meme Ağrıları ile Adet dönemi arasında ilişki varmı?
Dönemsel meme ağrıları; Genellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda görülür. 1-4 gün kadar sürebilir. Adet döneminden yaklaşık 1 hafta önce başlar. Genellikle memede hassasiyet, dolgunluk hissi ağrıya eşlik eder. Memeden kaynaklanan bu ağrı sıklıkla üst kola yayılır. Adet döneminin başlamasıyla ağrı son bulur.
Dönemsel olmayan meme ağrıları: Adet dönemleriyle ilişkili değildir ve genellikle 40 yaş üzerinde olan ve menopoz dönemindeki kadınlarda görülür. Herhangi bir zaman ortaya çıkabilir. Hastalar bu ağrıların memede yanma, çekilme, sızlama, zonklama şeklinde olduğunu anlatırlar.
Dönemsel olmayan ağrı nedenleri ;
- Meme enfeksiyonları (Mastit),
- Büyük kistler,
- Önceden küçük olup hızla büyüyen kistler,
- Travma,
- İyi huylu meme kitleleri (Fibroadenom, Fibrokistik hastalık)
- Nadiren de meme kanseri
Meme ağrısı ile başvuran kadınlarda; tanıya yönelik hikayeleri alındıktan ve muayene edildikten sonra eğer 40 yaşın üzerinde ise Mammografi ve Meme Ultrasonografisi ile, 40 yaşın altında ise Meme Ultrasonografisi ile meme değerlendirmesi yapılır. Bazen bu tetkiklere MR eklemek gerekebilir.
Ağrının kitleden mi kaynaklandığı yoksa kitleden bağımsız mı olduğu, adet dönemleri ile ilişkili olup olmadığı, gündelik hayatını ve psikolojik durumunu nasıl etkilediği göz önünde bulundurularak tedavi uygulanır.
Ağrı kitle veya enfeksiyondan kaynaklanmıyor ya da dönemsel olarak ortaya çıkıyorsa tedavi gerektirmez. Çok şiddetli ise ağrı kesicilerle destek sağlanabilir. Bu durumlarda sigara kullanılıyorsa bırakılması, kafeinin azaltılması, eksersiz, memeyi toplayan sporcu sütyeni benzeri sütyen kullanmak ağrıyı azaltabilir.
Ağrı altta yatan bir kitleden kaynaklanıyorsa kitleye yönelik uygun tedavi ve takip gerekir. Mastit ya da meme apsesi nedenliyse antibiyotik tedavileri verilir. Kanserde kaynaklanıyorsa uygun ameliyatlar yapılmalıdır.
- MEME KİTLELERİ
Meme kitleleri iyi huylu ya da kötü huylu olabilir. Meme kanseri ayrı bir başlık olarak incelenecektir.
Fibrokistler;
Fibrokistik hastalık nasıl oluşur?
Gebelik gerçekleşmediğinde süt üreten ve onu meme başına taşıyan hücrelerin yıkımı esnasında fibrozis gelişebilir. (daha detaylı bilgi için Meme anatomisi ve fizyolojisi kısmına bakınız) Fibrozis oluşturarak iyileşen dokular normal fonksiyonlarını göremeyebilirler. Süt kanallarında yani duktuslarda fibrozis oluşursa süt bezlerinin gebelik olmadığı zamanlarda salgıladığı salgılar kanallar tarafından emilemez ve kistler gelişir. Bu kisiler birden fazla ve farklı büyüklüklerdedir. Bu fibrokistik değişiklikler duktusların farklı yerlerinde oluşabilir. Fibrokistik süreçlerin oluşturduğu bu duruma da ‘’Fibrokistik Değişiklik ’’ denir.
Fibrokistik Değişiklikler Kansere yol açar mı?;
- Daha çok 30 yaşından sonra görülmeye başlar.
- Toplumdaki kadınların yaklaşık % 60’ında görülür.
- Menopoza girince sonlanır
- Kansere dönüşme riski yoktur.
- Kanser ile karışarak tanı koymayı zorlaştırabilir.
- Daha önceden hastalık olarak kabul edilmekte iken artık bir hastalık olarak kabul edilmemektedir.
Fibrokistik Değişikliklerin Belirtileri;
- En sık şikayet ağrıdır. Genellikle adet dönemlerinin ortalarına doğru başlar ve adet başlayınca azalır ya da yok olur.
- Ele gelen Bu kitlelerde adet döneminin ortasına doru büyür ve adet dönemi başlayınca küçülürler.
Fibrokistik Hastalık Tanısı Nasıl Konur?;
- Mamografi ve Ultrasonografi ile konulur
Fibrokistik Değişikliklerin Tedavisi;
- Ağrı kesiciler.
- Memenin sarkmasını önleyecek toplayıcı sütyenler
- Adet düzensizliği var ve hormonal problemler mevcut ise buna yönelik ilaçlar
- Kafein, sigara, kolalı içecekler, çikolata ve bira, peynir, şarap gibi mayalı besinler fibrokist ağrılarını arttırabilir. Bu besinlerin kısıtlanması fayda sağlayabilir.
Meme kistleri;
Meme kistleri Nasıl Oluşur?
Fibrokstik sürecin bir parçası olarak ortaya çıkabilir. Fibrokistik hastalık gibi doğurganlık çağında daha sık görülü. Oluşturduğu şikayetler fibrokistik hastalıkla aynıdır. Radyolojik görünümlerine göre sınıflandırılabilir.
Meme Kistlerinin Tipleri Nelerdir?
- Basit Kistler: İnce duvarlı, düzgün sınırlı içi sıvı dolu keseciklerdir. Kanser için risk teşkil etmezler. Ağrı yapabilirler. Muayenede tesbit edilebilir. Hastanın şikayetleri yoksa tedaviye ihtiyaç duyulmaz ve rutin takip programları ile takip edilebilirler.
- Septalı kistler; Kist içerisinde kisti bölümlere ayıran bazı yapılar vardır. Kisti saran zar basit kiste göre daha kalın olabilir. Genellikle iyi huyludurlar.
- Komplike Kistler: Kisti saran zar basit kistten daha kalındır. İçerisini bölmelere ayıran yapıları yoktur. Kistin içeriği daha yoğun kıvamlıdır. İltihabi hücreler
- ve başka hücre kalıntıları içerebilir. Kansere yol açma riski % 1’den daha azdır.
- Kompleks Kistler: Kist içerisinde sıvı bölüm ile birlikte katı doku da bulunur. Kisti bölen yapılar olabilir. Sıvı içeriği yoğundur kist duvarında kist içine doğru büyüyen katı doku vardır. Sınırları düzensizdir. Kanser riski % 20’lere kadar çıkabilir. Biopsi yapmak gereklidir.
Meme Kistlerinin Tanısı Nasıl Konulur?
- Tanısı Meme Ultrasonografisi ile konulur. Kist, ultrasonografideki görünümüne göre yukarıdaki sınıflamaya tabi tutulur sonrasında uygun takip ve tedavi programı planlanır.
- Bazen kontrast madde vererek Meme MR yapmak suretiyle tetkik etmek gerekebilri.
- Kist büyüklüğü fazla veya hızlı büyüdü ise, ağrısı fazla oluyorsa, kist içeriği enjektörle boşaltılır ve içerik patolojik incelemeye tabi tutulur.
- Kompleks meme kistllerine iğne biopsisi yapılması veya cerrahi olarak çıkartılması gerekebilir.
Meme kistlerinin Tedavisi Nasıl olur?
Kistin tipine ve ağrı durumuna göre tedavi planlanır.
- Basit kist veya septalı kist ise ve ağrısı yoksa tedavi verilmez hasta takibe alınarak kontrolde tutulur
- Basit kist veya septalı kist ise ve ağrısı varsa ağrı kesiciler verilir. Kafein, sigara, kolalı içecekler, çikolata ve bira, peynir, şarap gibi mayalı besinler kısıtlanır.
- Kompleks kistlerde daha sık takip yapılır hasta daha sık kontrollere çağrılır.
- Komplike kistlerde biopsi gerekir ya da cerrahi olarak çıkartılır. Patoloji sonucuna göre iyi huylu ise takip sürer. Ancak kötü huylu ise yani kanser ise uygun onkolojik tedavi ve/veya cerrahi yapılır.
Fibroadenomlar;
Fibroadenom Nedir?
Fibroadenom; kadınlarda en sık görülen iyi huylu meme tümörüdür. Kadınalrda yaklaşık yüzde 10 oranında görülür. Sıklıkla 20 ve 40 yaş grubu aralığında görülürler. Ancak yaş ilerledikçe ortaya çıkma ihtimali artar. Birden fazla olabilirler ve her iki memede de oluşabilirler. Mevcut fibroadenomlar ilerleyen yaşlarda küçülebilirler. Solid kitlelerdir. Yani içeriğinde sıvı olmayan, katı, hücre ile dolmuş olan kitlelerdir. Fibroadenom oluşma nedeni net olarak bilinmemektedir.
Fibroadenom belirtileri nelerdir?
En sık bulgu, tek ya da her iki memede bir adet ya da birden fazla miktarda olan kitledir. Bu kitlenin özellikleri;
- Yuvarlak ve düzgün sınırlıdır.
- Sert veya lastik kıvamındadır.
- Kolaylıkla hareket ettirilebilir.
- Genellikle ağrısızdır.
Fibroadenomlar büyür mü?
Fibroadenomlar genellikle 1-2 cm büyüklüğündedir ancak bazen 10-15 cm’ ye kadar büyüyebilir.
Hormona duyarlı kitlelerdir. Gebelikte ve emzirme döneminde büyüyüp menopoz sonrası küçülebilirler.
Fibroadenomlar kansere dönüşür mü?
Fibroadenomlar kansere dönüşmezler.
Fibroadenom teşhisi nasıl konur?
- Genellikle hastalar memelerinde kitle olduğu şikayeti ile başvururlar. Muayenede tesbit edilen kitlenin özellikleri fibroadenomu düşündürür.
- Tanıyı desteklemek ve kitlenin durumu ve boyutunu tesbit için hastanın yaşına göre Mamografi ve Ultrasonografi yapılması gereken ilk tetkiklerdir.
- Ultrasonografi ile kitlenin şekli ve kanlanması değerlendirilir. Eğer kanlanması artmış ise büyüme eğilimindedir anlamına gelir.
- Şüpheli durumlarda ve/veya ileri yaşlarda biopsi yapılması önerilir.
- Kesin tanı Ultrason eşliğinde yapılan iğne biopsisi ya da cerrahi biopsi ile konur.
- Cerrahi olarak kitlenin çıkartılması ve patolojik değerlendirilmesi tanıda en kıymetli ve kesin bilgiyi verir ve kitle memeden uzaklaştırılmış olur.
Fibroadenom Tedavisi nasıl yapılır?
- İlaç tedavisi yoktur.
- Tedavisi kitlenin cerrahi olarak çıkartılması ile olur.
Hangi Fibroadenomlar takibe alınır?
- Ultrasonografi veya mamografide şüpheli bir görüntü tesbit edilmedi ise
- Yapılan biopside Fibroadenom tanısı konuldu ise
- Tesbit edildikten sonra yapılan ultrasonografilerde herhangi bir büyüme olmadıysa.
- Takip ultrasonografilerinde kitlenin şeklinde ve yapısında bir değişiklik olmuyorsa
- Kitle boyutu 2,5 cm’den küçük ise
- Ağrı yapmıyorsa
Ultrasonografi ile takip edilebilir.
Fibroadenomlar ne zaman ameliyat ile alınmalıdır?
Fibroadenomlar genellikle kansere dönüşmezler. Kitlede oluşan bazı değişiklikler hekimi daha ayrıntılı araştırmaya yönlendirir. Doktorunuz bu durumda kitlenin ameliyatla çıkartılmasını önerebilir.
- Fibroedenom 2,5 cm’den büyükse
- Hasta yaşı 35’ in üzerindeyse
- Daha önceki muayenelerde hareketli olan kitle fikse ve hareketsiz hale dönüştü ise
- Takiplerde anlamlı büyümeler saptandı ise
- Ultrasonografide kitlenin şeklinde ve sınırlarında değişiklikler veya düzensizlikler oluştuysa
- İğne biopsisi ile Fibroadenom tanısı net olarak konulmadı ise ve kitle şüpheli ise
- Ağrıya neden oluyorsa
Ameliyatla çıkartılması uygun olur.
Fibroadenomlar gebeliğe engel olur mu?
İyi huylu kitlelerdir ve hastanın gebe kalmasına engel teşkil etmezler. Ancak gebelik döneminde büyüyebilirler. Hatta farkedilmeyen bazı küçük fibroadenomlar gebelik döneminde büyüyüp belirgin hale gelebilirler.
Mastit
Mastit Nedir, Neden oluşur?
Meme dokusunun iltihabı anlamına gelir. Genellikle tek memede görülür ve bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanır. Ancak enfeksiyon dışı nedenlerden de kaynaklanabilir. Sıklıkla emziren kadınlarda görülür ancak emzirmeyenlerde de oluşabilir. Sıklıkla emzirmenin 6-12. haftalarında gelişir.
Genellikle tıkalı bir süt kanalı nedeniyle süt meme içerisinde kalır. Meme başında oluşmuş olan çatlaklardan meme içerisine giren bakteriler memede kalan sütü enfekte ederler böylece mastit oluşur. Bu bakteriler, genellikle bebeğin ağzından geçerek memedeki tam boşalmayan süte ulaşırlar.
Emzirmeyen kadınlarda neden mastit oluşur?
- Sigara kullanımı
- Diabet
- Meme implantı
- Meme başının ağda piercing gibi sebeplerle tahriş olması
- Egzema ve alerjiler
- Meme kanseri
Emzirmeyen kadınlarda mastit nedeni olabilir.
Mastit belirileri nelerdir?
- Memede kızarıklık, şişlik, şiddetli ağrı
- Meme başından sarı, yeşilimsi veya kahverengi akıntılar
- Ateş, halsizlik, bulantı, başağrısı gibi genel enfeksiyon bulguları oluşabilir.
Mastit teşhisi nasıl konur?
Genellikle meme muayenesi teşhiste yeterlidir. Yukarıdaki bulguların tesbit edilmesi tanıyı koydurur. Ancak bazı hastalarda mastit tedaviye rağmen apseleşebilir. Bunu tesbit etmek için ultrasonografik değerlendirme gerekebilir.
Mastit nasıl tedavi edilir?
- Eğer mastit enfeksiyon kaynaklı ise uygun antibiyotiklerle ve ağrı için verilen ağrı kesicilerle kolaylıkla tedavi edilebilir.
- Emziren kadınlarda mastit tedavisinde en önemli basamak sütün ortamdan uzaklaştırılmasıdır. Annelerin mutlaka emzirmeye devam etmesi gerekir. Eğer çok ağrısı oluyor ve emziremiyorsa sağarak memeyi boşaltmaya çalışmalıdır. Bu apse gelişme olasılığını azaltacaktır.
- Emzirmeden önce memeye yapılan ılık kompresler emzirmeyi kolaylaştırabilir ve ağrıyı azeltabilir.
- Mastit sonrası meme apsesi gelişti ise apsenin boşaltılması gerekir ve antibiyotikler ile tedavi devam ettirilir.
- Mastit enfeksiyon dışı nedenlerden kaynaklanıyorsa sebebe yönelik tedaviler uygulanır.
Mastit esnasında emilen süt veya mastit bebeğe zarar verirmi?
Emzirme veya sağarak boşaltma mastit tedavisinin önemli bir adımıdır. Mastitli bir annnenin memesinin salgıladığı sütü emmek ya da sağıldıktan sonra uygun koşullarda saklanmış sütü içmek bebeğe hiçbir zarar vermez. Anne sütünde bebeği koruyan antikorlar mevcuttur.
Sağılan süt nasıl ve ne kadar saklanabilir bebeğe ne kadar sürede verilebilir ?
Eğer süt sağıldı ise cam bir malzeme içerisinde buzdolabı ya da buzlukta saklanabilir. Oda sıcaklığında 3 saatte, buzdolabında 3 gün ve buzlukta 3 ay saklanabilir. Bu süreler içerisinde bebeğe verilebilir.
Duktal Ektazi
Duktal Ektazi ne demektir?
Süt kanallarının genişlemesi anlamına gelir. Süt kanallarında kalınlaşmalarda olur. En sık menopoza yakın dönemlerde 40 yaş üzerindeki kadınlarda görülür. Nadiren menopoz sonrası da görülebilir.
Süt kanalları neden genişler?
Süt kanalları içerisine dökülen hücrelerin oluşturduğu tıkanıklık kanalların genişlemesiyle sonuçlanır. Genişlemiş süt kanallarında ve çevresinde kronik bir iltihaplanma hali mevcuttur.
Duktal Ektazi Belirtileri nelerdir?
- Meme başından akıntı en sık bulgudur. Akıntı yeşil-siyah renkli ve koyu kıvamlıdır.
- Meme başı çevresinde kızarıklık ağrı.
- Meme başında çekilmeler (Kronik iltihaplanma nedeniyle)
- Memede ele gelen sertlik oluşabilir.
Duktal Ektazi tanısı nasıl konulur?
- Genellikle hastalara mevcut olan bir kitlenin tanısı için yapılan biopsilerde tesadüfen tesbit edilir.
- Bazı hastalar meme başı akıntısı ile başvururlar akıntının vasfı tanı koyduru
- Meme başında olan çekilmeler, akıntı, kızarıklık hali olan tüm hastalarda Mamografi, Ultrasonografi ve gereklilik halinde yapılan biopsiler tanı koydurur.
Duktal Ektazi nasıl tedavi edilir?
- Tesadüfen biopsilerde saptananan ektaziler tedavi gerektirmez.
- Ağrı, şişlik, kızarıklık varsa antibiyotik başlanır. Ilık kompres uygulanması tedaviyi destekler.
- Uygun tedavilere rağmen hastanın şikayetleri sürüyor ise genişlemiş olan süt kanalları etraf iltihaplı dokuyla birlikte cerrahi olarak çıkartılır.
Meme başının içe çekilmesi iyi huylu ya da kötü huylu hastalıklarda görülebilen bir bulgudur. Doğuştan olan ve her iki meme başının içe çekik olduğu durumlar hastalık olarak kabul edilmez. Yapısal bir durumdur. Normal yapıda olan bir meme başı özellikle tek memede sonradan içe çekiliyorsa sebebi araştırılmalıdır.
Meme Başı çekilmesi neden olur?
- İltihabi hastalıklar
- Duktal Ektazi
- Meme kanseri
- Geçirilen ameliyalar
Meme başı çekilmesine sebep olabilir.
Eğer hastada meme başında daha önceden olmayan tek memede oluşan bir meme başı çekilmesi olduysa kanser olup olmadığı muhakkak araştırılmalıdır.
Jinekomasti (Erkekte Meme Büyümesi)
Erkeklerde meme dokusunun büyümesi ile karakterize olan bir hastalıktır. Genellikle kozmetik bir problem olarak görülür.
- Tek taraflı ya da iki taraflı olabilir
- Oluşumunda östrojen ve progesteron hormon düzensizlikleri rol oynar.
- Kötü huylu bir durum değildir
- Genellikle kozmetik problemler oluşturur.
Jinekomasti neden oluşur?
Testosteronun azalıp östrojenin arttığı durumlarda jinekomasti oluşabilir. Östrojen meme gelişimini sağlayan bir hormondur. Hormon düzensizlikleri ve jinekomasti bazen kullanılan ilaçlarla da ilgili olabilir. Bazı hastalıklar da beraberinde jinekomastiye neden olabilirler. Jinekomastinin fizyolojik olduğu ve hastalık olarak görülmediği durumlarda vardır.
- Bebeklerde; Anneden geçen östrojen nedeniyle erkek bebekler memeleri büyük olarak doğabilirler. Bu durum erkek bebeklerin yüzde 50’sinden fazlasında görülebilir. Genellikle birkaç haftada geriler.
- Ergenlikte; Bu dönemde hormon düzensizlikleri jinekomasti ile sonuçlanabilir. Olguların yaklaşık yüzde 92’ si 6 ay ile 2 yıl arası bir sürede normale dönerler.
- 50 yaş üzerinde; 50 yaş üzeri erkelerin yaklaşık yüzde 25’inde görülebilir.
Hangi ilaçlar Jinekomastiye yol açar?
- Steroidler ve Androjenler (Hormon ilaçları)
- Prostat kanseri tedavisinde kullanılan anti testosteron ilaçlar
- Bazı antidepresanlar ve anksiyete ilaçları
- Bazı antibiyotikler ve mide koruyucular
- Bazı kalp ve tansiyon ilaçları
- Uyuşturucu maddeler ve alkolizm
Jinekomastiye neden olabilir.
Jinekomasti ile birlikteliği olan hastalıklar nelerdir?
- Obezite; En sık jinekomasti nedenidir.
- Karaciğer yetersizliği ve siroz
- Testis, böbrek üstü bezi ve hipofiz tümörleri
- Böbrek yetersizliği
- Uzun süren açlık
Jinekomastiye neden olabilir.
Yalancı jinekomasti (Psödo jinekomasti) nedir?
Memenin meme dokusunun büyümesi nedeniyle değil de meme başı altında aşırı yağ birikmesi nedeniyle büyümesidir.
Obezite jinekomasti ilişkisi,
Obez erkeklerde hem jinekomasti hem de psödojinekomasti görülebilir. Obezlerde genellikle yalancı jinekomasti denilen memede yağ birikimi ile kendini gösteren problem görülür. Görsel ve psikosoyal açıdan problemler oluşturabilir.
Jinekomasti belirtileri nelerdir?
- Dışarıdan görülebilen büyümüş meme
- Ağrı
- Hassasiyet
- Bazen de meme başında akıntı.
Jinekomasti tanısı nasıl konur?
Görsel durum, muayene ve Meme Ultrasonografisi ile tanı konur. Öncelikle hastanın hormonal durumu değerlendirilir. Altta yatan bir hormonal bozukluk varmı ona bakılır. Genel tıbbi hikayesi sorgulanır ve beraberce olan hastalıkların olup olmadığı ve kullanılan ilaçlar öğrenilir.
Ultrasonografi tanıda önemlidir. Özellikle jinekomasti tek taraflı ise altta yatan kitle yönünden araştırılmalıdır. Tüm meme kanserlerinin yüzde 1‘i erkelerde görülür.
Jinekomasti tedavisi nasıl olur?
Tedavi kişinin hormonal profili ve altta yatan hastalıklar ve jinekomastinin tipine göre planlanır.
- Yukarıda anlatılan fizyolojik jinekomasti durumlarında herhangi bir tedavi gerekmez.
- Obezite kaynaklı ise kilo vermek faydalı olacaktır
- Diyet ve spor özellikle psödo jinekomastide yararlıdır.
- Uyuşturucu madde ve alkolizmin sonlandırıması
- Kullanılan ilaçlarıdan jinekomastiye yol açma potansiyeli olanların eğer altenatifleri varsa doktorun yönlendirmesiyle değiştirilmesi
- Altta yatan bir hastalık ile birlikte seyretti ise birincil hastalığa yönelik tedavi
- Cerrahi tedavi.
Hastaların çoğunda; yukarıda anlatılanlar başarılamaz ya da çoğunda ilaçtan, obeziteden, yandaş hastalıktan bağımsız ve hormonal ilişkinin tesbit edilemediği meme büyümeleri ortaya çıkar. Bu yüzden cerrahi tedavi en çok kullanılan seçenek olarak ön plana çıkmaktadır.
Jinekomasti ameliyatı nasıl yapılır?
Temelde iki cerrahi yöntem kullanılır.
- Liposuction (meme dokusundaki yağı çekme)
- Bez ve yağ dokusunun çıkartılması.
Ameliyatlar genel anestezi altında yapılır ve memenin büyüklüğüne göre yukarıdaki yöntemlerden biri tercih edilir.
Jinekomastide Liposuction nasıl yapılır?
Bu yöntem minimal invazif denilen bir yöntemdir. Açılan 2 kücük delikten gönderilen kanüllerle meme dokusundaki yağlar eritilerek boşaltılır. Özellikle yağ birikiminin çok olduğu küçük ve orta derecedeki jinekomastide uygun bir tedavidir. İyileşme süresi hızlıdır ve birkaç günde gündelik hayata dönerler.
Jinekomasti ameliyatı
Bez ve yağ dokusu meme çevresi koyu doku kenarından yapılan küçük bir kesi ile tamamen çıkartılır. Genellikle büyük jinekomastilerde tercih edilir. Büyük Jinekomastilerde meme cildinde sarkmalar olduğu için sarkan meme dokusunu da alma imkanı sunar.
Jinekomasti ameliyatı risklimidir?
İnsan vücuduna yapılan her girişim beraberinde bir takım riskler içerir. Jinekomasti ameliyatı hastaları genellikle ameliyatın doğasına bağlı risklerin nadiren gerçekleştiği bir hasta grubunu oluştururlar. Genel anestezi alan her hastanın karşılaşabileceği riskler bu ameliyatlarda da mevcuttur. Hastalar ameliyat öncesi anestezi doktoru tarafından değerlendirilerek gerekli hazırlıkları yapılır. Riskler azaltılmaya çalışılır. Genel olarak güvenli ameliyatlardır.
Jinekomasti ameliyatı sonrası oluşabilecek komplikasyonlar nelerdir?
Her ameliyat sonrasında olabilecek enfeksiyon ve kan / sıvı birikmesi bu ameliyatlardan sonra da oluşabilir. Yara izleri oluşabilir. Memede ve meme başında hissizlik olabilir. Ayrıca anesteziye bağlı komplikasyonlar gelişebilir.
Jinekomasti ameliyatı sonrası ne zaman işime dönebilirim?
Jinekomasti ameliyatları sonrasında ödem ve şişlikler oluşabilir bunlar beklenen gelişmelerdir. Ameliyattan 3 gün sonra eğer kolların kullanıldığı fiziksel efor gerektiren bir işte çalışılmıyorsa normal gündelik hayata dönülebilir.
Jinekomasti ameliyatı sonrası dikkat edilmesi gereken kurallar
Bu kurallara uyulması iyi sonuçlar alınabilmesi için kaçınılmaz gereksinimlerdir.
- 6 hafta kadar jinekomasti korseleri kullanılmalıdır.
- İlk 3 gün dinlenmek ve kol ve omuzları hareket ettirmemek gerekir.
- Pansuman gerekiyor ise yara bakımı doktorun önerdiği şekilde yapılmalıdır.
- Verilen ilaçlar düzenli ve tavsiye edilen şekilde kullanılmalıdır.
- 1 ay kadar ağır aktivitelerden kaçınılmalıdır
- 6 hafta sonra spora başlanabilir.
Jinekomasti ameliyatı sonrası korse
Kullanımı oldukça kolaydır ameliyattan hemen sonra giyilmeye başlanmalı ve ilk 3 hafta hiç çıkarılmamalıdır. Doktorun önerdiği süre boyunca kullanılmalıdır. 3. Haftadan sonra geceleri çıkarılabilir. Ağır aktivite yamak zorunda kalınırsa mutlaka giyilmelidir.

