Obezite çağımızın en önemli sağlık sorunlarından biridir. Diyabet, Hipertansiyon, Uyku apne sendromu, Kısırlık (infertilite) ve meme kanseri, bağırsak kanseri, yumurtalık (over) kanseri gibi bazı sık görülen kanser türlerinin sebebi olabilir.

Tüp mide ameliyatı olan veya bu sürece başlayan kadın hastaların en çok merak ettiği konulardan biri hamilelik ile ilgili olan konulardır. Bu yazımızla ile obezitenin, hamilelik, doğurganlık, ve gebelik süreçleri ile olan ilişkisi ayrıca tüp mide ameliyatı sonrası ne zaman gebe kalabilirim sorularına ayrıntılı yanıtlar vermeye çalıştık.

Tüp mide (Mide küçültme) ameliyatı ile gebelik ilişkisi sadece ameliyat sonrası hamilelik için uygun sürenin tesbiti ya da riskleri ile sınırlı değildir. Obezite, kısırlık (İnfertilite) nedenlerinden birisidir ve çocuğu olmayan çiftler için sebebe yönelik yapılan araştırmalarda ve testlerde bazen obezite ve onunla ilişkili hastalıklar dışında bir sebep bulunamaz. Ayrıca obezitesi olan gebelerde de anne ve çocuk sağlığı için ciddi sağlık sorunları oluşabilir. Obez anneler Diyabet, yüksek tansiyon, preeklampsi gibi hamilelikte ortaya çıkan sağlık sorunlarıyla karşılaşabilirler. Bu durumlar hem anne sağlığını tehdit ederken çocukta da ciddi sağlık ve gelişim sorunlarına yol açabilir. Obez annelerin bebeklerinde prematüre doğum, ölü doğum, düşük, normalden daha yüksek kilolu ya da daha düşük kiloda bebek doğumu riski normal kilolu annelere göre daha yüksektir. Ayrıca obez anne çocuklarında yarık damak, yarık dudak, kalp hastalığı olan çocuk doğurma, makat kapalılığı gibi bazı doğumsal problemlerin oluşma riski de artmıştır. Gebelikte Vücut kitle indeksi arttıkça bu komplikasyonların gelişme riski artmaktadır.

Dolayısıyla kilo vermek, üreme sağlığını iyileştirir, adet düzenini sağlar, Polikistik over sendromunu iyileştirir ve doğurganlık üzerine olumlu katkılar sağlar. Ayrıca bebekte görülmesi muhtemel komplikasyonları engeller. Bu yüzden obezite cerrahisi (tüp mide, Gastrik By-pass) veya Endoskopik  işlemler (Mide Balonu, Mideye Botilinum toksin enjeksiyonu, Pilor Revizyonu) gebeliğe engel değil tam tersine sağlıklı gebelik süreçleri ev sağlıklı çocuk için faydalıdır.

Obezite ve Doğurganlık  ilişkisi;

Vücut Kütle İndeksi (VKİ) artışı, hem kadınlarda hem de erkeklerde infertilite sıklığını arttırmaktadır. Erkeklerde VKİ arttıkça; sperm kalitesi, sperm hareketliliği, testesteron seviyesi gibi fonksiyonlardaki bozulmalar artar ve bu da infertiliteye zemin hazırlar. Aşırı kiloluluk doğurganlığı, kadınlarda erkeklerde olduğundan daha fazla etkiler. Aşırı kilolu, obez ya da morbid obez kadınların yumurtlama ve gebe kalma olasılığı normal kilodaki kadınlara göre çok daha düşüktür.  Araştırmalar PKOS (Polikistik Over Sendromu) olan kadınlarda %5-10 ‘luk kilo kaybının dahi doğurganlığa çok olumlu katkı sağladığını tesbit etmiştir. Bu yüzden bu hasta grubunun gebe kalabilmesi için fazla kilolarından kurtulması gerekir. Bunun için vücut kitle indeksine ve uygunluğuna göre, diyet, tıbbi tedaviler, Endoskopik  işlemler (Mide Balonu, Mideye Botilinum toksin enjeksiyonu, Pilor Revizyonu) veya cerrahi (Tüp mide, Gastrik By-pass) uygulanabilir.

Gebe hastaya tüp mide yapılır mı veya doğum sonrası ne zaman tüp mide olabilirim?

Obezite cerrahisi gebelik sırasında uygulanmaz. Tüp mide ameliyatı düşünülen ve uygun olan kadınlar ameliyatı bekleme sürecinde gebelikten korunmalıdır.  Doğum yapmış olan bir kadına Tüp mide ameliyatının doğum sonrası 6. aydan sonra yapılması önerilir. Çünkü ilk 6 ay boyunca bebek sağlıklı gelişim için anne sütüne bağımlıdır. Bu nedenle bebeğin 6. Aydan sonra ek gıdalara da başlaması sonrası anneye tüp mide ameliyatı yapılması daha uygundur.

Tüp mide ameliyatı sonrası ne zaman hamile kalabilirim?

Obezite cerrahisi ( Tüp mide, Gastrik By-pass) sonrası gebe kalmak için en uygun süre ameliyatın12-18 ay sonrasıdır. Daha erken hamilelikte annenin beslenmesi ve fizyolojik süreçleri hem anne hem de çocuğun ihtiyaçlarını karşılayamaz. Dolayısıyla anne ve bebeğin sağlığı için olumsuzluklara neden olabilir. Bu yüzden tüp mide ameliyatı sonrası en az 12 ay boyunca hastaların korunması ve kontrol dışı gebeliğe izin vermemesi uygun olacaktır. Polikistik overli hastaların özellikle daha dikkatli olması önerilir. Çünkü ameliyattan sonra hormonal düzelmeler nedeniyle doğurganlık artacaktır. Bu hastalar daha dikkatli olmalıdır. Ameliyat sonrasında prezervatif kullanımı ya da Rahim İçi Araç (spiral)  kullanımı uygun bir korunma yöntemi olabilir.

Eğer tüp mide ameliyatı sonrası belirtilen sürelerden daha erken sürede bir hamilelik gerçekleşti ise, hasta kadın doğum uzmanı, obezite cerrahı, endokrinolog ve obezite cerrahisi alanında uzman diyetisyen tarafında birlikte eşgüdümlü olarak takip edilmelidir.

Tüp mide ameliyatı sonrası gebeliklerde dikkat edilmesi gerekenler.

• İlk aylarda bulantı ve kusmalar oluşabilir ve gebeliğin son aylarında da artan reflü şikayetleri olabilir. Bu yüzden Takip eden kadın doğum uzmanının önerdiği güvenli ilaçlar ile bu rahatsızlıklar önlenebilir.
• Folik Asit, B vitaminleri, Kalsiyum ve demir desteği muhakkak sağlanmalıdır.
• Diyetisyen, gastroenteroloji ve Endokrinoloji takibi ve desteği alınabilir.
• Gelişim geriliğiin tesbiti için bebeğin yakın takibi yapılmalıdır.
• Beslenmeye dikkat edilmelidir.
• Az miktarda ve sık beslenilmelidir, Sıvı ve katı gıdalar birlikte alınmamalıdır.
• Yiyecekler iyi çiğnenmelidir,
• Yeterli miktarda sıvı alınmalıdır,
• Mutlaka ara öğünler tüketilmelidir,
• Yağlı yiyeceklerden, kızartmalardan ve gazlı içeceklerden uzak durulmalıdır,
• Karbonhidrat ve hamurlu yiyeceklerden ziyade protein içeren, taze sebze ve meyveler ve sebze içeren besinler tüketilmeye özen gösterilmelidir.

Tüp mide ameliyatı olanlar normal doğum yapabilir mi?

Obezite ameliyatı normal doğuma engel değildir. Gerekmedikçe sezeryan ile doğum yapmamak anne ve çocuk sağlığı için en iyi yoldur.